ساعات کاری: ‌8 صبح تا 5 بعد از ظهر – نشانی: انتهای گاندی، ابتدای وزرا،(خالد اسلامبولی)، پلاک 110، واحد 12 – تلفن: 88887043 – 021

پایدارسازی گود

روش های پایدارسازی گود و انواع روش های گود برداری عمیق در ساختمان ها

پایدارسازی گود دارای روش های مختلفی است. با رشد روز افزون پروژه های عمرانی، ساختمانی و افزایش قیمت ساختمان و املاک از یک سو و نیازهای کاربری و لزوم تامین فضاهای عمومی بیشتر و بهره مندی از سطوح بالاتر رفاه اجتماعی از سویی دیگر، علاقه مندی سازندگان در کشور را به استفاده از فضاهای زیر زمینی به قصد تامین پارکینگ و مشاعاتی با کاربری های اجتماعی، ورزشی و رفاهی زیاد کرده است.

در چند دهه اخیر با توسعه شهرهای بزرگ و افزایش سریع جمعیت، لزوم اجرای ساختمان­های بلند مرتبه که غالباً دارای چند طبقه زیر زمین می­باشند به شدت احساس می­شود. با توجه به تراکم ساختمان سازی در شهرها، اجرای عملیات گودبرداری در کنار ساختمان­های موجود مستلزم پیش­بینی اصول ایمنی از جمله اجرای روش های پایدارسازی گود است.

متاسفانه در این دوره زمانی بدلیل عدم انتخاب روش­های مناسب و پیش­بینی تمهیدات ایمنی، شاهد ریزش جدار گودها، تخریب ساختمان­های مجاور و تلفات مالی و جانی بوده­ایم. از این رو تدوین منابع علمی و روش­های طرح و اجرای سازه­های نگهبان که به روش های پایدارسازی گود یا سیستم های حفاظت جانبی دیواره گود ها معروف هستند، مانند دیوارهای دیافراگمی، اجرای مهارهای اکتیو یا پسیو و بتن­پاشی و ریزشمع­ها و … برای تامین پایداری جدار گودبرداری­ها از اولویت خاصی برخوردار است که در ویرایش جدید مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان نیز مطرح گردیده است.

کمبود منابع تحلیلی و کاربردی مناسب (حتی به زبان انگلیسی) از دیگر مشکلات جامعه مهندسی عمران کشورمان است.

جناب آقای دکتر مجید محققی که از اساتید و کارشناسان با سابقه در زمینه مسائل ژئوتکنیک هستند با استفاده از تجربیات ارزشمند خود و با همکاری آقایان دکتر محمدرضا عطر چیان و مهندس غلامرضا نیازی اقدام به تدوین و ترجمه کتب برای روش های پایدارسازی گود گوناگون نموده ­اند.

در این کتب مباحث مختلف از جمله انواع روش­های اجرای سیستم میخکوبی (نیلینگ) و مطالعات ژئوتکنیکی و آزمایش­های صحرایی، مصالح و ملاحضات اجرایی، روش­های تحلیل و طراحی سیستم میخکوبی، ملاحضات قراردادی و امر مهم بازرسی و نظارت بر ساخت مورد بررسی قرار گرفته است.

با توجه به نحوه تدوین مطالب و شرح جزئیات طراحی و اجرایی که ناشی از توجه ویژه مترجمین محترم است، این مجموعه های مفید و علمی می­تواند مورد استفاده جامعه مهندسی کشور قرار گیرد و با بکارگیری دستورالعمل­های آن، مسئله مهم تامین ایمنی در پایدارسازی گود از حالت چالش و نگرانی موجود در طرح­های اجرایی خارج شده و مهندسان کشور بتوانند موفقیت­های بیشتری در اجرای طرح­های بزرگ و زیربنایی داشته باشند.

شایان ذکر است که عدم توجه به روش زهکشی مناسب در عملیات پایدارسازی گود به تنهایی می تواند خسارات جبران ناپذیری را به همراه داشته باشد.

نکات اجرایی در پروژه‌های گودبرداری و پایدارسازی گود به روش نیلینگ (میخکوبی) 

  • رگلاژ دیواره ها تا فاصله 20 سانتیمتري با استفاده از بیل مکانیکی و باقیمانده آن به روش دستی می باشد.
  • پنل برداري در هر مرحله منوط به اتمام عملیات پایدارسازي مرحله تراز فوقانی می باشد
  • پنل برداري به صورت دندانه اي و از ردیف سوم به بعد به طول حداکثر 12 متر (با نظر طراح و ناظر) انجام گردد.

زهکشی 

مجموعه نکات زیر مشمول مبحث زهکشی در پروژه‌های گودبرداری و پایدارسازی گود به روش نیلینگ (میخکوبی) و انکراژ (مهارکوبی) می باشند:

  • مجموعه نکات اجرایی مرتبط با زهکشی جداره ها:
  • اجراي نوارهاي زهکشی و لوله هاي زهکش عمقی ( weephole) در تمامی دیواره ها در پروژه‌های گودبرداری و پایدارسازی گود به روش نیلینگ (میخکوبی) و انکراژ (مهارکوبی) الزامی می باشد.
  • نوار هاي زهکش در فواصل افقی حداکثر 5 متري نصب گردد.
  • حداقل طول همپوشانی زهکش هاي نواري: 50 سانتیمتر
  • حداقل عرض نوارهاي زهکش (ژئوکامپوزیت): 20 سانتیمتر
  • حداقل قطر لوله هاي زهکش عمقی (PVC): 5/2 اینج
  • لوله هاي زهکش در فواصل افقی حداکثر 6 متري اجرا گردد (در صورت وجود جریان آب و تراز آب زیرزمینی در داخل گود این فواصل کمتر می گردد).
  • رواداري مجاز طول لوله هاي زهکش برابر 25 سانتیمتر می باشد.
  • پک نمودن انتهاي زهکش‌هاي عمقی توسط درپوش یا ژئوتکستایل الزامی است.
  • شیارزنی بر روي زهکش عمقی در نیم دایره فوقانی مقطع آن الزامی است.
  • جهت جلوگیري از نشست دوغاب ناشی از تزریق مسلح کننده ها، باید اجراي زهکش هاي عمقی پس از گذشت حداقل 2 روز از تزریق گمانه هاي طرح پایدارسازي در ردیف هاي فوقانی و تحتانی آن صورت پذیرد.
  • مجموعه نکات اجرایی مرتبط با زهکشی کامل پروژه:
  • حضور مشاور تخصصی زهکشی در گودهاي بزرگ پیشنهاد می گردد.
  • روش مرسوم زهکشی کامل پروژه گودبرداري و پایدارسازی گود به روش نیلینگ (میخکوبی) و انکراژ (مهارکوبی) تا عمق پایین تر از تراز آب زیرزمینی، اجراي میله ها و گالري هاي متعدد در قالب رینگ زهکشی می باشد. پایدارسازی گود میله ها و گالري ها با استفاده از کول گذاري و پر نمودن فاصله مابین خاك و کول می باشد.
  • نرخ پمپاژ آب از گود اهمیت بالایی داشته و افزایش آن منجر به افزایش نشست ها می شود.
  • در گودهاي بزرگ پیشنهاد می شود عملیات پایدارسازي پس از تکمیل زهکشی کامل آغاز گردد.
  • ارائه گزارش تراز آب در اضلاع مختلف پروژه به طراح و ناظر توسط عوامل پروژه زهکشی الزامی است.
  • وجود پمپ رزرو در کارگاه الزامی است.
  • زهکشی آب در لایه‌هاي ماسه‌اي و شنی سریع و در خاك‌هاي ریزدانه رسی زمانبر می‌باشد.
  • هر گونه تغییر در طرح زهکشی گود می بایست با هماهنگی با طراح باشد.

مهاربندی و پایدارسازی گود به روش دیوار دیافراگمی به چه صورت انجام میگیرد؟

از دیگر روش‌های پایدارسازی گود احداث دیوار دیافراگمی و یا دیوار دوغابی Slurry Wall می باشد. در این روش اجرای سازه نگهبان و پایدارسازی گود، ابتدا توسط دستگاه های گراب متناسب با شرایط زمین حفاری قسمتی از دیوار انجام می شود و همزمان با حفاری جهت پایدارسازی جداره دیواره حفاری شده و جلوگیری از ریزش‌های موضعی از دوغاب بنتونیت استفاده می شود. تشکیل کیک بنتونیت در داخل دیواره حفاری شده و نفوذ در لایه‌های دانه‌ای جداره باعث می‌گردد جداره همواره پایدار بماند. در این نوع سازه نگهبان و روش پایدارسازی گود، پس از رسیدن به عمق مورد نظر آرماتور گذاری انجام شده و در نهایت بتن ریزی می گردد. اگر از عدم ریزش دیواره مطمئن باشیم می­توان از بنتونیت استفاده نکرد. این روش پایدارسازی در زیر هسته سدهای خاکی نیز کاربرد دارد و از هرگونه نشتی جلوگیری می کند. استفاده از این تکنیک سازه نگهبان و پایدارسازی گود در مناطق شهری نیز  محدودیت‌هایی مانند استفاده از روش مهاربندی افقی و مایل و المان‌های کششی دارا می‌باشد.

پایدارسازی گود به روش احداث دیوار دیافراگمی و یا دیواردوغابی به روش زیر انجام می‌گردد:

  • حفاری محل دیوار بصورت مرحله به مرحله به کمک دستگاه‌های ویژه (هیدروفرز یا گراب)
  • پر کردن محل حفر شده با بنتونیت (گل حفاری)
  • کارگزاری قفسه آرماتورها
  • بتن ریزی دیوار

 مزایای پایدارسازی گود به روش دیواره‌ی دیافراگمی

  1. سرعت اجرای کار بسیار زیاد است.
  2. درجه ی ایمنی کار بسیار زیاد است.
  3. دیوار دیافراگمی هم به عنوان سازه نگهبان گود رفتار می کند و هم در حین بهره برداری از آن به عنوان دیوار حایل استفاده می شود.

4.دیوار دیافراگمی به ویژه برای حفاری ها و گودهای با طول زیاد مناسب است.

 

 معایب پایدارسازی گود به روش  سازه نگهبانِ دیواره‌ی دیافراگمی

  1. در احجام کم، هزینه ی اجرای کار در این روش پایدارسازی گود بسیار زیاد است، ولی در احجام زیاد هزینه‌ی کلی کار می تواند از روش‌های ساده تر کمتر تیز باشد.
  2. در این روش اجرای سازه نگهبان و پایدارسازی گود، دستگاه های حفاری مربوط نیاز به فضای کار زیادتری دارند و در صورتی که از نظر فضای دو طرف دیواره محدودیت داشته باشیم، اجرای کار ناممکن خواهد بود، یا اینکه به سختی صورت می گیرد.
  3. در این روش پایدارسازی گود به دستگاه‌های حفاری ویژه‌ای نیاز است.
  4. در این روش پایدارسازی گود به نیروهای با تخصص بالا برای کار با دستگاه‌های مورد نظر و سایر موارد نیاز است.

مقالات مرتبط

نکات قراردادی در کنترل روش اجرا پایدارسازی گود

عملیات اجرایی پروژه پایدارسازی گود چگونه و به ترتیب شامل چه مواردی  است؟

اقداماتی قبل از تخریب مقدمه شروع گودبرداری و پایدارسازی گود

انواع روش‌های پایدارسازی گود

اقدامات لازم جهت عملیات گودبرداري و پایدارسازی گود

اقدامات لازم جهت اجرای تخریب و پایدارسازی گود

محافظت از مهارها در پایدارسازی گود به روش مهارکوبی یا انکراژ چگونه است؟

چه مکانیزم‌های گسیختگی ای در پایدارسازی گود به روش مهارکوبی یا انکراژ حاکم است؟

انتخاب پارامترهای مقاومت برشی خاک برای طراحی گود پایدار سازی شده به شیوه مهارکوبی یا انکراژ

در طراحی پایدارسازی گود به روش میخکوبی یا نیلینگ چه ملاحظات بلندمدت یا کوتاه مدتی باید لحاظ گردد؟

در اجرای پایدارسازی گود به روش میخکوبی یا نیلینگ، کنترل آب‌های سطحی و زیرزمینی چگونه صورت میگیرد؟